Hoe breng je mensen en organisaties echt in beweging? Marco van Alderwegen, bestuurlijk trekker binnen G-AAN en interim-bestuurder in de zorg, deelt zijn visie op veranderen met betekenis. Geen plannen op papier, maar gesprekken die raken aan de bedoeling. 

Ruimte maken voor wat er écht toe doet

“Het succes van een organisatie zit ‘m niet in de systemen, maar in de mensen.” Voor Marco van Alderwegen is dat geen loze uitspraak, maar het fundament onder zijn werk. Als interim-bestuurder in de zorg en bestuurlijk trekker binnen G-AAN, brengt hij mensen in beweging, juist door stil te staan bij wat er echt toe doet.”

Marco werkt momenteel bij InteraktContour, een organisatie voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel. Daar helpt hij samen met Gideon Alewijnse als collegiaal bestuur de koers uit te zetten en ruimte te maken voor verandering. Marco’s ruime ervaring komt hem daarbij goed van pas: hij begon als verpleegkundige, werkte in ziekenhuizen, de ouderenzorg, de GGZ en de verstandelijk gehandicaptenzorg. Gaandeweg ontwikkelde hij zich van de werkvloer naar strategische en bestuurlijke rollen.

Daarnaast verdiepte hij zich in systemisch werk, transactionele analyse en de sociale benadering van zorg. Die mix van praktijkervaring en kennis over mensgerichte verandermethodiek maakt hem scherp op wat er écht speelt. Het heeft hem geleerd dat systeem- en structuurveranderingen weinig uithalen als het gesprek over de bedoeling ontbreekt. “We weten vaak wel wat we doen, maar zijn het zicht soms kwijtgeraakt op het waarom.”

De diepte in met verfrissende vragen
Zijn aanpak is mensgericht, reflectief en soms confronterend. “Ik kom liever niet met een PowerPoint. Ik begin met: Wat speelt er hier echt? Soms is dat even schrikken, maar meestal voelen mensen zich juist opgelucht. Eindelijk mogen ze zeggen wat wringt.”

Een voorbeeld dat hem is bijgebleven, komt uit een sessie met een team dat al maanden worstelde met samenwerking. “Toen ik vroeg wat er nou echt aan de hand was, viel het stil. En toen zei iemand: ‘Ik heb het gevoel dat mijn mening er nooit toe doet.’ Daarna kwam het los. We hebben die middag niet één beleidsdocument besproken, maar ze gingen wél anders de deur uit.”

Een andere vraag die volgens Marco ook goed werkt is: Wat wil jij dat deze cliënt over tien jaar zegt over jouw rol in zijn of haar leven? “Dat verandert alles. Dan gaat het niet meer over protocollen, maar over betrokkenheid. Over verantwoordelijkheid nemen op mensniveau. De spanning zit namelijk niet in het beleidsplan, maar in de praktijk. In hoe mensen elkaar aankijken, of vermijden. In onuitgesproken verwachtingen. Dáár zit de sleutel.”

Laat het zien, leef het voor
In ons gesprek valt het woord ‘vertrouwen’ vaak. “Maar pas op,” zegt Marco. “Vertrouwen is niet iets wat je afroept. Je moet het laten zien in gedrag, in keuzes, in taal.” Hij is kritisch op organisaties die zeggen dat ze ruimte willen geven, maar tegelijkertijd alles blijven dichtregelen. “Verandering vraagt lef, en leiderschap waarbij je ook onzekerheid durft toe te laten.”

Die balans tussen sturing en ruimte komt ook terug in zijn visie op leiderschap. “Een bestuurder moet richting geven, zeker. Maar als je denkt dat jij het allemaal moet weten, dan komt het niet goed. Juist in onzekere tijden moet je samen betekenis geven. Dat is niet vaag, dat is hard werken.”

Digitalisering als kans voor zelfstandigheid
Een ander onderwerp waar Marco een uitgesproken mening over heeft, is digitalisering. Niet als oplossing voor personeelstekorten, maar als manier om mensen zelfstandiger te maken. “Laat technologie niet het gevolg zijn van een financieel probleem, maar van ons verlangen om mensen meer regie te geven. Een apparaat dat iemand ondersteunt is soms beter dan afhankelijk zijn van een professional. Zo krijgt die professional juist weer ruimte voor aandacht voor mensen die het echt nodig hebben.”

We G-AAN met kleine stappen, om een groot verschil maken
Wat hem aanspreekt in G-AAN is de combinatie van ambitie en realisme. “We willen de zorg toekomstbestendig maken, dat is duidelijk. Maar we doen dat niet met blauwdrukken. We beginnen klein, lokaal, met échte verhalen en échte mensen. En van daaruit bouwen we aan beweging.”

Volgens Marco zit de kracht van G-AAN in het leernetwerk. “Het is een plek waar we niet doen alsof we de antwoorden al hebben. We delen wat werkt, en wat niet. Dat vraagt openheid. En het biedt hoop.”

Zijn wens voor de komende tijd? “Dat we de moed houden om langzaam te gaan, dat te verduren. Want échte verandering is geen snel proces. Het is dichtbij blijven, luisteren, zoeken, soms terugkrabbelen. En blijven vasthouden aan en geloven in dat gezamenlijk verlangen. Want als je het verlangen belangrijker maakt dan de belangen, dán komt er energie vrij!”