Met onze gezamenlijke aanpak van de nachtzorg is G-AAN Drenthe benoemd tot Koploper in het Actie Leer Netwerk van het ministerie van VWS. In dit artikel lees je het verhaal achter die aanpak: hoe vier zorgorganisaties samen werken aan toekomstbestendige en mensgerichte nachtzorg.

Digitaal Dichtbij: hoe G-AAN de nachtzorg vernieuwt

De komende jaren staat de gehandicaptenzorg voor een grote uitdaging. Er zijn steeds minder zorgprofessionals beschikbaar, terwijl de zorgvraag blijft groeien. Dat vraagt om een andere manier van organiseren. Binnen G-AAN Drenthe hebben vier zorgorganisaties – Cosis, De-Bruggen, Van Boeijen en Koninklijke Visio – de handen ineengeslagen om de nachtzorg anders te organiseren. Niet ieder voor zich, maar samen.

Door de nachtzorg over de grenzen van organisaties heen te bundelen en digitale middelen slim in te zetten, kunnen we met minder mensen dezelfde kwaliteit en veiligheid blijven bieden. Tegelijk ontstaat er ruimte om medewerkers die nu ’s nachts werken, overdag in te zetten voor andere taken. Een eerdere pilot in Veendam liet zien dat dit mogelijk is: met een kleiner team werd dezelfde, en in sommige gevallen zelfs betere, kwaliteit van zorg gerealiseerd. Dat smaakte naar meer — en vormde het startpunt voor de gezamenlijke nachtzorg in Meppel.

Samen leren en verbeteren

Vanaf het begin is gekozen voor een gezamenlijke aanpak. In Meppel werd een projectgroep gevormd met medewerkers van de deelnemende locaties. Zij dachten actief mee over de inrichting van de nachtzorg, de werkafspraken en de inzet van digitale hulpmiddelen. Ook verwanten van cliënten werden hierbij betrokken.

Door stap voor stap te werken, van verkenning tot ontwerp, voorbereiding en uitvoering,  bleef er ruimte om te leren en bij te sturen. In die co-creatieve manier van werken zit de kracht van het project: samen ontwerpen, uitproberen en verbeteren. Externe partners, zoals Ideate, ondersteunden bij gedragsverandering en procesvisualisatie. Zo konden complexe vraagstukken vertaald worden naar praktische werkwijzen die in de dagelijkse praktijk echt werken.

Innovatie in de nacht

Wat dit project vernieuwend maakt, is de organisatie-overstijgende samenwerking. Vier zorgorganisaties ontwikkelen samen één model voor nachtzorg. Dat is uniek in de gehandicaptenzorg.

De aanpak is iteratief: experimenteren, leren en bijstellen. Door in pilots te werken, kunnen inzichten direct in de praktijk worden toegepast. Die manier van werken vraagt flexibiliteit en vertrouwen, maar levert veel op. Medewerkers voelen zich meer betrokken en ervaren dat de grenzen tussen organisaties vervagen. Problemen worden niet meer per instelling opgelost, maar samen. Een treffend voorbeeld: toen er in een avonddienst personeelsuitval was bij één van de deelnemende organisaties, bood een collega van een andere organisatie spontaan aan om de dienst over te nemen. Dat type samenwerking laat zien wat er ontstaat als je echt over de muren heen durft te kijken.

De eerste resultaten

In Veendam is de organisatie van de nachtzorg inmiddels zó versterkt dat het aantal slaapwachten kon worden teruggebracht van twee naar één, zonder in te leveren op kwaliteit of veiligheid. De komende periode wordt gewerkt aan een businesscase om de aanpak verder op te schalen, zodat ook andere zorgaanbieders in Drenthe kunnen aansluiten. Het doel: een toekomstbestendige nachtzorg die minder kwetsbaar is, beter aansluit bij wat cliënten en verwanten nodig hebben, en medewerkers ruimte geeft om hun werk met plezier en aandacht te doen.

Wat we gaandeweg leerden 

1. Zorg voor draagvlak en mandaat. Betrek vanaf het begin zowel bestuur, medezeggenschap als professionals. Dat versnelt besluitvorming en voorkomt vertraging.

2. Bewaar ruimte voor innovatie. Leg niet op voorhand vast wat het resultaat moet zijn. Leren, experimenteren en bijsturen horen bij vernieuwing.

3. Kijk verder dan de pilot. Neem kwaliteitsstandaarden en financiering vanaf het begin mee, zodat succesvolle pilots ook echt opgeschaald kunnen worden.

Een goed ontwerp begint bovendien bij de mensen om wie het gaat. Door cliënten en verwanten via klankbordgroepen actief te betrekken, sluit de nachtzorg beter aan bij hun wensen en voelt iedereen zich mede-eigenaar van het resultaat.

Samen leren, samen vooruit

Dat G-AAN met Digitaal Dichtbij, nachtzorg in Drenthe is benoemd tot Koploper in het Actie Leer Netwerk, is een mooie erkenning. Maar belangrijker nog: het is een kans om te blijven leren, verbeteren en onze kennis te delen met anderen. Binnen G-AAN geloven we dat samenwerking en innovatie hand in hand gaan. Door open te delen wat we leren, kunnen ook andere organisaties in de zorg profiteren van de inzichten en ervaringen die we opdoen. Zo bouwen we samen verder aan een toekomstbestendige, mensgerichte gehandicaptenzorg, in Drenthe én daarbuiten.